Alcohol in cosmetica: moet u er echt bang voor zijn?

Niet alle alcoholen zijn gelijk

De term “alcohol” verwijst naar verschillende chemische families met uiteenlopende eigenschappen en toepassingen. Voor cosmetica onderscheiden we vooral:

• Vette alcoholen (INCI: “-yl alcohol”) : verzachtend en textuurgevend

Dit zijn alcoholen met lange koolstofketens (C14–C22), lipofiel van aard. Ze worden ingezet als emolliënt, emulgator en verdikker. Veel voorkomende voorbeelden: Cetyl Alcohol, Stearyl Alcohol, Cetearyl Alcohol.

• Vluchtige alcoholen (INCI: “Alcohol denat.”, “Alcohol”) : oplosmiddel en sensorisch effect

Ethanol (verkregen uit fermentatie of synthese) dient als oplosmiddel voor moeilijk oplosbare actieve stoffen. Daarnaast heeft het een antimicrobiële, adstringerende en sensorische functie. In lage dosis (<1%) verdampen deze alcoholen snel, zonder aantoonbare schade aan de huidbarrière wanneer de formule correct is opgebouwd (National Library of Medicine).

Misverstanden rechtzetten

• “Alle alcoholen irriteren de huid” → Fout. Vette alcoholen zijn juist zacht en verzachtend. Vluchtige alcoholen op lage dosis verbeteren de formule en de gebruikservaring.
• “Alcohol Denat. in INCI is een slecht teken” → Fout. Alles hangt af van de concentratie en van compenserende ingrediënten zoals emolliënten en hydraterende stoffen. Onder 1% speelt het enkel een technische rol zonder huidschade.
• “Alcohol droogt de huid altijd uit” → Fout. Vluchtige alcohol verdampt snel en heeft dus weinig contacttijd met de huid. Uitsluitend bij hoge concentraties, herhaald gebruik zonder compenserende ingrediënten of bij gevoelige huid kan uitdroging optreden.

Het negatieve imago van alcohol komt vooral van oudere formules met hoge concentraties alcohol denat., zonder verzachtende of hydraterende bestanddelen. Moderne formules houden daar wel rekening mee.

Wanneer kunnen alcoholen een risico zijn?

Het evenwicht kan omslaan in bepaalde omstandigheden:

• Hoge concentraties (bijv. >5% benzyl alcohol): kunnen uitdroging en irritatie veroorzaken, en de TEWL (transepidermale waterverlies) verhogen.
• Individuele gevoeligheid: sommige alcoholen (zoals benzyl alcohol of farnesol) staan bekend als mogelijke allergenen bij gevoelige personen (Publicatieblad van de EU).
• Ongebalanceerde formules: een product met ethanol zonder voldoende emolliënten of humectanten (zoals glycerine of ceramiden) kan de huid uitdrogen bij veelvuldig gebruik.

Voor gevoelige of reactieve huidtypes is het dus beter alcoholvrije of laag geconcentreerde producten te kiezen. Rijkere texturen met hydraterende en verzachtende bestanddelen zijn dan een veiligere keuze.

Waarom gebruikt celestetic

Bij celestetic. komt alcohol enkel in lage concentratie voor, telkens met een welbepaalde functie in de formule. Zo combineren we effectiviteit met huidcomfort.

In crèmes

• Cetearyl, Cetyl, Stearyl Alcohol: emolliënten die de textuur rijk en comfortabel maken.
• Butylene Glycol, Propanediol: humectanten die water aantrekken en vasthouden.

De Rich Care

Samenstelling aan alcoholen en hun rol:

Cetearyl Alcohol, Stearyl Alcohol (verzachtend), Propanediol (hydraterend)

Compenseerende ingrediënten:

Sheaboter (INCI: Butyrospermum Parkii Butter), Buriti-olie (INCI: Mauritia Flexuosa Fruit Oil), Squalane, Niacinamide, Hyaluronzuur (INCI: Sodium Hyaluronate)

• Samenstelling aan alcoholen en hun rol: Cetearyl Alcohol, Stearyl Alcohol (verzachtend), Propanediol (hydraterend)
• Compenseerende ingrediënten: Sheaboter (INCI: Butyrospermum Parkii Butter), Buriti-olie (INCI: Mauritia Flexuosa Fruit Oil), Squalane, Niacinamide, Hyaluronzuur (INCI: Sodium Hyaluronate)

Deze alcoholen zorgen voor een romige, comfortabele textuur en ondersteunen de hydratatie. De compenseerende ingrediënten zoals sheaboter en hyaluronzuur helpen de huidbarrière te behouden en voorkomen een mogelijk uitdrogend effect. De gebruikte vette alcoholen werken samen met de huideigen lipiden, waardoor de crème beter hecht en de hydraterende bestanddelen dieper in de huid kunnen doordringen.

In serums

• Cetearyl Alcohol: verzachtend (emolliënt)
• Butylene Glycol: hydraterend (humectant)
• Caprylyl Glycol en Alcohol Denat.: co-oplosmiddelen voor moeilijk oplosbare actieve stoffen

De Pure Perfect

Samenstelling aan alcoholen en hun rol:

Cetearyl Alcohol (verzachtend), Butylene Glycol (hydraterend), Caprylyl Glycol (co-oplosmiddel en milde conserveerder)

Compenseerende ingrediënten:

Hyaluronzuur (INCI: Sodium Hyaluronate), Klitwortel (INCI: Arctium Lappa Root Extract), Fytinezuur, Arginine (aminozuur)

In serums verbeteren deze alcoholen de oplosbaarheid van actieve stoffen en zorgen ze voor een vloeiende textuur, waardoor het serum zich gelijkmatig laat aanbrengen. De humectanten en plantaardige extracten versterken tegelijk de hydratatie en verhogen de huidtolerantie.

In zonneproducten

• Alcohol Denat.: oplosmiddel voor UV-filters.
• Butylene Glycol, Myristyl & Lauryl Alcohol: hydraterend en verzachtend.

De Sun Protect

Samenstelling aan alcoholen en hun rol:

Alcohol Denat. (oplosmiddel), Butylene Glycol (hydraterend), Myristyl & Lauryl Alcohol (verzachtend)

Compenseerende ingrediënten:

Glycerine, Aloë Vera, Tocopheryl Acetate (vitamine E), Glyceryl Caprylate

Deze alcoholen zorgen voor een goede verdeling van de UV-filters en geven het product een lichte, aangename textuur. De vluchtige alcohol helpt de zonnefilters gelijkmatig in de huidlaag te verspreiden en versterkt zo hun fotobeschermende werking. Dankzij de hydraterende en verzachtende bestanddelen blijft het risico op uitdroging minimaal.

In lichaamsproducten

• Cetearyl Alcohol, Cetyl Palmitate: verzachtend.
• Alcohol Denat.: oplosmiddel en verbeterde penetratie.

De Hydra Repair

Samenstelling aan alcoholen en hun rol:

Cetearyl Alcohol (verzachtend), Cetyl Palmitate (verzachtend), Alcohol Denat. (oplosmiddel en bevordert de opname van actieve stoffen)

Compenseerende ingrediënten:

Hyaluronzuur (INCI: Sodium Hyaluronate), Glycerine, Caprylyl Glycol, Collageen, Glyceryl Stearate, Ethylhexylglycerin

Deze combinatie van alcoholen geeft de formule een aangename textuur en ondersteunt de penetratie van hydraterende en voedende bestanddelen. De compenseerende ingrediënten – zoals hyaluronzuur, collageen en glycerine – helpen de huidbarrière te versterken, houden vocht vast en beperken het risico op uitdroging.